วิปัสนาย่อลงมาเหลือแค่จิตตัวเดียว

การโคจรของจิตมาที่ กาย เวทนา จิต ธรรม เรียกว่าภาวนา เคลื่อนผ่านรูปแล้วกลืนรูป รูปละลายหาย เป็นอันเกียวกันกับจิตที่โคจรมารู้ เรียกว่า“ฌาน” ตัวที่โคจรมา เรียกว่า จิต หรือ “สติ”

สภาวธรรมเป็นการเห็นกิเลส อุปทานขันธ์5 เกิดดับ เป็นไตรลักษณ์ไปจริงๆ เห็นด้วยตาปัญญา ตัวรู้หรือผู้เห็น เป็น สติ สมาธิ ที่มั่นคง แข็งแรง เมื่อมารู้ตัวถูกรู้ จะแสดงอาการดับไปต่อหน้า ต่อตา ดับไปอย่างไร เป

พระอรหันต์จิตมีนิพพาน เพราะมีนามรูป มีวิญญาณ  มีขันธ์5 จิตไม่มีอวิชชา จิตมีวิชชา จิตมีนิพพาน จิตมีดวงเดียวที่มีนิพพาน จิตในอภิธรรมเป็นจิตแบบย่อๆๆ ไม่ใช่จิตเดิมแท้ จิตที่พิสดารเกิดดับเป็นล้านดวง จ

ผู้เจริญวิปัสสนากัมมัฏฐาน มีความเพียร หมั่นตั้งสติ มีสมาธิมั่นคง ไม่เผลอ บังเกิดปัญญา เห็นแจ้งรูปธรรม นามธรรม มีความเกิดดับเป็นลักษณะ ปรากฏให้เห็นตามความเป็นจริงแห่งสภาวธรรมว่า อนิ

จิตไม่มีรูปร่าง วรรณะ ไม่มีสีสันวรรณะ แต่สัมผัสได้ด้วย กระแสจิต นิ่งแล้วดูตัวเอง รู้สึกถึงความเต็ม เกิด ปิติ สุข หนักแน่นในจิตใจ นั่นคือ ฌานเต็ม เอากำลังฌานมาใช้งาน เพื่อให้สมาธิมีกำลังมากขึ้น หรือเ

พระมหาโชดกได้เทศน์เรื่อง “ธุระในพระพุทธศาสนา” เมื่อวันจันทร์ที่ 20 มิถุนายน 2503 แล้วมาเขียนไว้เป็นหนังสือชื่อ “คำบรรยายวิปัสสนากรรมฐาน” พระมหาโชดกเขียนถึงเรื่อง "วิปัส

ดับรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญานที่ฌาน1 ดับรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญานที่ฌาน2 .. .. ดับรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญานที่ฌาน8 นิโรธ อันเป็นการรู้จิตแล้วรู้การดับทีละขณะ ,วิปัสนาในฌานหรือ อากาสกสิณ วิ